Więcej niż lektura. O współczesnym czytaniu – relacja z wydarzenia Dzień Książki i Praw Autorskich
„Kto czyta książki, żyje podwójnie" – zgadzamy się ze słowami Umberto Eco, dlatego 21 kwietnia 2026 r. zorganizowaliśmy II edycję wydarzenia edukacyjnego w ramach Światowego Dnia Książki i Praw Autorskich, przypadającego 23 kwietnia. Spotkanie online zgromadziło nauczycieli, pedagogów i wszystkich zainteresowanych refleksją nad współczesną rolą literatury w edukacji. Celem Dnia Książki i Praw Autorskich było spojrzenie na książkę jako narzędzie budowania relacji, rozwijania kompetencji emocjonalnych oraz krytycznego myślenia – w świecie zdominowanym przez skrótowość przekazu i cyfrowe bodźce. Każdy z prelegentów zaproponował przyjrzenie się literaturze w innym kontekście, ale we wszystkich wystąpieniach pojawiały się wątki rezonujące ze sobą:
- Spotkanie rozpoczął Miłosz Kłobukowski (III LO we Włocławku) wystąpieniem „Czy na tej lekcji jest książka? Lekcje języka polskiego bez lektury”. Prelegent podjął refleksję nad zjawiskiem nieczytania lektur przez uczniów, analizując zarówno fizyczną, jak i mentalną nieobecność tekstu literackiego w procesie dydaktycznym. Wystąpienie skłaniało do namysłu nad współczesnymi strategiami pracy z tekstem oraz nad antropologią czytania w edukacji.
- W drugim wystąpieniu Dominika Wojtasińska (KPCEN w Toruniu) mówiąc o „Psychologii pozytywnej w literaturze dziecięcej” zwróciła uwagę na terapeutyczny i rozwojowy potencjał książek dla najmłodszych. Pokazała, w jaki sposób literatura może wspierać rozwój inteligencji emocjonalnej, empatii oraz poczucia własnej wartości, wskazując konkretne mechanizmy i przykłady narracyjne.
- „O recenzjach książek publikowanych w mediach społecznościowych. Czym jest bookstagram i jakim mówi językiem?” opowiedziała Karolina Starnawska (Uniwersytet Śląski). Prelegentka przybliżyła specyfikę recenzji publikowanych na Instagramie, omawiając ich strukturę, język oraz potencjał dydaktyczny. Podkreśliła również rosnącą rolę mediów społecznościowych w kształtowaniu wyborów czytelniczych młodzieży.
- Zwieńczeniem spotkania było wystąpienie „Szkodliwe treści w najnowszych książkach dla dzieci i młodzieży” Mai Domaszk (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu). Prelegentka omówiła zagrożenia wynikające z obecności przemocy, stereotypów czy treści autodestrukcyjnych w literaturze young adult. Wskazała także na potrzebę świadomego doboru lektur oraz współodpowiedzialności dorosłych za wybory czytelnicze młodych odbiorców.
Wydarzenie potwierdziło, że książka – mimo zmieniających się realiów kulturowych – nadal może być punktem wyjścia do ważnych rozmów i narzędziem wspierającym rozwój ucznia. Kluczowe pozostaje jednak mądre towarzyszenie młodym ludziom w ich wyborach czytelniczych oraz otwartość na nowe formy kontaktu z literaturą.
Dziękujemy wszystkim uczestnikom za obecność, aktywny udział i pozytywne opinie w ankietach, pokreślające profesjonalizm, wartość merytoryczną i zróżnicowanie wystąpień – Wasze głosy inspirują nas do przygotowania kolejnej, przyszłorocznej edycji Dnia Książki i Praw Autorskich.
Przypominamy, że dopełnieniem wydarzenia są nagrania rozmów o książkach i czytaniu. Wszystkie odcinki znajdziecie w playliście Dzień Książki i Praw Autorskich na naszym kanale Youtube. Zachęcamy do oglądania!
KSIĄŻKI OKIEM POLONISTÓW
W odcinku 6 i 7 rozmawiają Anna Molenda, nauczycielka konsultantka ds. języka polskiego w szkołach ponadpodstawowych, i Anna Sawicka-Banaszkiewicz, polonistka z Pracowni Informacji i Promocji KPCEN w Toruniu.
Odcinek 7 - Kanon lektur w szkole ponadpodstawowej
Odcinek 6 - Kanon lektur w szkole podstawowej
KSIĄŻKI OKIEM MŁODYCH
Punktem wyjścia dla perspektywy dorosłych stały się nagrania rozmów licealistów z III Liceum Ogólnokształcącego im. M. Konopnickiej we Włocławku: Oliwii Rosłaniak, Kamila Sienkiewicza, Karoliny Sitak i Julii Walo z dr. Miłoszem Kłobukowskim, polonistą, oraz uczniów dr Izabeli Deptuły: Aleksandry Filarskiej i Klaudii Kowalskiej z V Liceum Ogólnokształcącego im. Jana Pawła II w Toruniu oraz Marty Lewandowskiej i Michała Ławickiego z Uniwersyteckiego Liceum Ogólnokształcącego w Toruniu, pod przewodnictwem Anny Molendy – szczere, bezpośrednie i dalekie od szkolnych schematów. Młodzi czytelnicy opowiedzieli, co ich porusza w literaturze, dlaczego sięgają po książki i które są ich zdaniem warte zapamiętania.
Zachęcamy do oglądania nagrań i wsłuchania się w perspektywę młodego pokolenia.
Wydarzenie zorganizował zespół KPCEN w Toruniu: Anna Molenda, Anna Sawicka-Banaszkiewicz i Dominika Wojtasińska.
Warto odwiedzić strony: Fundacja Powszechnego Czytania i Ratownicy Czytelnictwa - program
